wtorek, 20 marca 2018

Kodowanie w terapii pedagogicznej

Od kilku lat w obszarze moich zainteresowań poza edukacją wczesnoszkolną znajduje się terapia pedagogiczna, zatem gdy w ramach zajęć dydaktycznych rozpoczęłam wdrażanie elementów programowania, to niejako naturalnym elementem stało się, że również podczas zajęć terapeutycznych zaczęłam wykorzystywać wspomniane treści. W tym roku postanowiłam opisać, dlaczego właśnie w terapii pedagogicznej warto szczególnie wykorzystywać kodowanie. Rozważania te stały się tematem mojej pracy dyplomowej, której zarys pragnę przedstawić. 
W ostatnich latach specyficzne potrzeby edukacyjne uczniów stają się bardziej powszechne, a w obecnych czasach z wyzwaniami wynikającymi z tego faktu najczęściej mierzy się szkoła. Ponadto już nasi najmłodsi uczniowie doskonale odnajdują się w świecie nowoczesnych technologii, bywa jednak, że edukacyjny potencjał tych narzędzi jest marnowany.
Uważam, że świat technologii z którym stykają się współczesne dzieci, kryje wiele pozytywnych, jak i negatywnych właściwości. To w rękach dorosłego leży nadawanie temu światu prawidłowego kontekstu, tak aby uczeń wiedział, jak prawidłowo i bezpiecznie się po nim poruszać, widząc w nim przestrzeń swojej przyszłości. 
Od kilku lat zauważyć można wzrastające zapotrzebowanie na zajęcia o takim charakterze. Moje kilkuletnie doświadczenie w pracy terapeuty pedagogicznej pozwoliło na wypróbowanie różnych form pracy z uczniami tak, aby na zajęcia przychodzili z przyjemnością, nie traktując ich jako formy kary za słabsze wyniki w nauce, ale właśnie jako formę wyróżnienia. Bardzo często bowiem powyższe zaburzenia mocno przekładają się na emocjonalne i społeczne funkcjonowanie ucznia, a tym samym na obniżenie jego możliwości odbiorczych i samooceny, co nie jest bez znaczenia w planowaniu procesu terapeutycznego. 
Według współczesnych badań oraz źródeł m.in. Wired Magazine, czytanie i pisanie kodu to nowa umiejętność czytania i pisania. Kodowanie w klasie może być zatem uznane za sposób na pokonywanie cyfrowej przepaści. Sylvia Duckworth, zajmująca się m.in. rysowaniem map myśli w jednej ze swoich grafik z wykładu Braina Aspinalla, w skrócie przedstawiła 10 głównych powodów, dla których warto uczyć kodowania. 

Założenia można przedstawić w wolnym tłumaczeniu w następujący sposób:
1. Programowanie pozwala uczniowi na tworzenie treści, a nie jedynie korzystanie z gotowego wytworu.
2. Programowanie daje uczniowi narzędzia do wyrażania się na różne sposoby.
3. Programowanie uczy budowania opowieści wyrażanych przez animacje i gry. 
4. Programowanie daje przestrzeń do podejmowania wyzwań, ryzykowania w bezpiecznych warunkach. 
5. Programowanie buduje poczucie pewności siebie.
6. Programowanie wspiera naukę matematyki.
7. Programowanie uczy rozwiązywania problemów, ale także krytycznego i analitycznego sposoby myślenia.
8. Programowanie jest nowym rodzajem języka i jego znajomość będzie niezwykle przydatna w wielu zawodach przyszłości.
9. Programowanie doskonali umiejętność pracy w zespole, polegającej na efektywnej współpracy.
10. Programowanie może pomóc ludzkości.
Pozytywy wynikające z wdrażania elementów programowania dostrzegło także Ministerstwo Edukacji Narodowej, które w nowej podstawie programowej przewidziało powyższą tematykę. Akcent położono na odkrywanie różnych sposobów rozwiązywania problemów, rozwijanie myślenia komputacyjnego opartego m.in. na formułowaniu problemów, zbieraniu danych, tworzeniu schematów, tworzeniu algorytmów oraz logicznym myśleniu. 
Nie powinno zatem dziwić, że wdrażanie elementów kodowania podczas zajęć terapeutycznych może stanowić dla uczniów ciekawy obszar do rozwoju, szczególnie biorąc pod uwagę, że w tradycyjnych schematach edukacyjnych nie zawsze się odnajdują. 
Mając na uwadze zindywidualizowany proces terapeutyczny, który ma polegać na usprawnianiu zaburzonych funkcji przy jednoczesnym wzmocnieniu funkcji prawidłowych, kodowanie, a także nowoczesne technologie, stają się idealną przestrzenią do rozwoju. Należy w tym miejscu zauważyć, że nie mam na myśli jedynie programowania online, lecz także szereg aktywności offline, które jednocześnie usprawnią zaburzone funkcje.
Należy pamiętać, że praca z uczniem z SPE to droga pełna wyzwań. Kodowanie będzie ciekawą propozycją zarówno dla uczniów mających trudności, ale również dla tych, mających szczególne zdolności. Daje doskonałe możliwości do indywidualizacji pracy, pozwala na pracę w tempie dogodnym dla ucznia. A atrakcyjna forma niweluje napięcia.
Dodatkowym argumentem przemawiającym za tym, że właśnie w ramach zajęć terapeutycznych warto postawić swoje pierwsze kroki w kodowaniu jest to, że na tych zajęciach grupy są stosunkowo małe, co pozwala na dobrą kontrolę procesu, a także stwarzanie sprzyjających uczniowi sytuacji zadaniowych.
Podczas swojej pracy modyfikuję znane i popularne pomysły, np. w grze „Mucha” stosuję dodatkowe warianty kolorystyczne z przypisanymi warunkami. Doskonalimy tym samym koncentrację i percepcje wzrokową.
Na znanej karcie ze współrzędnymi rysujemy z dziećmi krzyżówki. Ponadto stwarza to możliwość do konstruowania przez uczniów definicji.
Gra Cody Roby stanowi świetną bazę do nowych zadań utrwalających m.in. materiał literowy lub sprawność rachunkową.
Zabawy z kubeczkami nie tylko usprawniają motorykę, ale także uczą myślenia strategicznego i wprowadzają dzieci w świat warunków.

Doskonale rozwijają percepcję wzrokową wszystkie ćwiczenia, które wymagają od ucznia zapamiętania pewnej sekwencji np. ułożenia kubeczków, patyczków itp. a następnie odzwierciedlenia wzoru. 
Nawet praca na popularnych książkach dziecięcych o słoniu Elmerze posłużyć może za wprowadzanie najmłodszych w świat rytmów i analogii.


W moim odczuciu jednak kluczowym aspektem jest to, że programowanie uczy „oswajania się” z błędem. Pokazuje, że jest on naturalnym czynnikiem, który prowadzi do poszerzenia wiedzy, zachęca do poszukiwań. 


Pozwólmy zatem naszym uczniom eksplorować, poszukiwać, doświadczać. Wzmacniajmy ich, aby nie zrażali się porażką i uczyli się wyciągać z niej wnioski.
Pozwalajmy dzieciom na samodzielność, na odszukiwanie własnych dróg rozwiązań, na odkrywanie swoich mocnych stron tak, by chcieli działać.

Błędy należy pokochać, bo dzięki nim powstaje coś wielkiego. 

Jak powiedział Napoleon Bonaparte:

Tylko ten nie popełnia błędów, kto nic nie robi.” 

Autorka: Teresa Smoleń, nauczycielka edukacji wczesnoszkolnej w Szkole Podstawowej nr 111 im. Wojska Polskiego w Krakowie, trenerka Mistrzów Kodowania
Share:

0 komentarze:

Prześlij komentarz