poniedziałek, 29 czerwca 2020

Rytmicznym krokiem




Jedno uderzenie to hałas. Dwa stuknięcia to sygnał. Trzy klaśnięcia to już muzyka. 

Rytm słyszymy wszędzie. Nawet w największym chaosie doszukujemy się porządku, przewodniego uderzenia, nacisku, nadrzędnej siły. A jeśli takiej nie ma, to tworzymy ją sami. Towarzyszy nam od początku naszego życia. Rytmiczne uderzenia serca przypominają o niezwykłym fenomenie powtarzalności, dzięki której nasze życie płynie - raz jest szalone, szybkie, męczące, innym razem zaś spokojne i wyciszone. I chociaż rytm kojarzymy głównie z muzyką, to przecież spotykamy się z nim wszędzie, niemal w każdej dziedzinie życia. Bo jeśli rytm to powtarzalność pewnych elementów i ich uporządkowanie, czas trwania oraz przerwy między nimi, to możemy doszukiwać się go w planie dnia, roku szkolnym i wakacyjnym trybie odpoczynku. 

Rytm muzyki 

Uczymy się rozumienia rytmu od dziecka, najpierw intuicyjnie, słuchając lub przyglądając się innym. Następnie dołączamy do rytmicznego tańca, który prezentują nam rodzice, znajomi, nauczyciele. Zwykle wybieramy takie bity, z którymi jesteśmy osłuchani i zaznajomieni. Są one znakami kultury, w której się wychowaliśmy - nie tylko muzycznej! Nawet sposób mówienia - intonacja czy tempo - znajduje swoje odzwierciedlenie w muzyce i odwrotnie – muzyka wpływa na sposób mówienia i myślenia. Nauka muzyki sprzyja rozwojowi młodego człowieka. Kształtuje poczucie czasu, umiejętności liczenia, ćwiczy pamięć. A w połączeniu z aktywnością fizyczną, chociażby tańcem czy klaskaniem, sprzyja koordynacji ruchowej. Co więcej, rytm muzyki pomaga w nauce języków - nie bez powodu tak często wykorzystujemy na zajęciach piosenki czy rymowanki. Łatwiej zapamiętujemy słowa i frazy, które wplecione są w melodię i towarzyszy im pewna powtarzalność.  




Rytm emocji i działania 

Na muzykę, której rytm znamy i rozumiemy, reagujemy zwykle z energią. Potakujemy głową, stukami palcami o blat, potupujemy nogą, a jeśli możemy, zaczynamy tańczyć. Co więcej, dopasowujemy rytm do naszego nastroju lub zajęcia - jeśli chcemy się wyciszyć, wybieramy muzykę spokojną, dzięki której zwalniamy i przechodzimy do fazy odpoczynku. A jeśli chcemy dodać sobie motywacji do działania, szukamy melodii żywej lub wyjątkowo dobrze znanej. Podobnie wpływać możemy na nasze emocje – w zależności od rytmu i melodii poczujemy radość lub smutek. Zdarza się nawet, że czując przygnębienie, podświadomie wybieramy muzykę, która przygnębia jeszcze bardziej i odwrotnie - czując radość, szukamy pobudzających rytmów i melodii.  

Rytm nauki 

Podczas uczenia (się) zwykle staramy się zadbać o aktywizującą różnorodność, dzięki której proces zdobywania wiedzy jest ciekawszy i skuteczniejszy. Rutyna potrafi skutecznie osłabić zapał, dlatego tak cieszy, gdy po jednym rodzaju aktywności możemy zmienić go na inny. Z drugiej strony pewna powtarzalność w nauce uspokaja - powrót do znanych tematów, spotkanie z nauczycielem, godzina ćwiczeń o stałej porze. Rytm nauki daje poczucie bezpieczeństwa, staje się ramą dla umysłowej i fizycznej aktywności. Taki rytm towarzyszy uczniom w szkole, a nauczycielom w przygotowaniach do lekcji i przeprowadzaniu ich. Czujemy, że jest nam to potrzebne. Dlaczego? 




Rytm kreatywności 

Powtarzalność daje przestrzeń do budowania nowego. Gdy czujemy się bezpiecznie, bo znamy rytm nasz i naszego otoczenia, możemy zacząć go wzbogacać. Uczeniu się sprzyjają liczne powtórki i powroty do poznanego wcześniej materiału, jednak przerabianie go za każdym razem w ten sam sposób osłabia koncentrację i zniechęca. Dlatego nowy pomysł na wykonanie zadania lub dodanie jeszcze kilku innych jego etapów może dostarczyć pobudzającej ekscytacji, dzięki której nauka przestanie być serią żmudnych powtórzeń, a fascynującą przygodą - dla nas i naszych uczniów.  

Rytmiczne eksperymenty  

Eksperymenty cieszą, zwłaszcza, jeśli przynoszą nieoczekiwany rezultat. Dlatego zachęcamy do zabawy rytmem. Sprawdź, przy jakiej muzyce najlepiej odpoczywasz, a przy jakiej najlepiej wykonujesz zadania wymagające koncentracji. Zmień też jakiś drobny element w porządku dnia i sprawdź, czy wytrącił Cię z równowagi, czy może dodał potrzebnej energii. Obserwuj, jakie przyzwyczajenia mają uczniowie i przyjaciele, co daje im niezbędny spokój, a kiedy próbują przełamać monotonię. Dzięki takim zabawom z rytmami przyzwyczajamy się do zmian i widzimy w nich potencjał, ale też poznajemy lepiej siebie i naszych bliskich. 

Autorka tekstu: Joanna Kluz


© Stowarzyszenie Cyfrowy Dialog 2019. Obsługiwane przez usługę Blogger.